Protonpompremmers ofwel Maagzuurremmers

Net zoals mensen hebben honden en katten ook weleens last van oprispingen, ofwel maagzuur dat omhoog komt. Helaas komen we nog steeds vaak tegen dat een hond of kat hier maagzuurremmers voor krijgt, ondanks alle waarschuwingen over de bijwerkingen die deze maagzuurremmers met zich meebrengen.

Voorbeelden maagzuurremmers;
omeprazol, esomeprazol, pantoprazol, rabeprazol


Het doel van dit stukje tekst is om de bijwerkingen voor jullie in kaart te brengen met een focus op een aantal wetenschappelijke studies die in de laatste jaren zijn gepubliceerd.


De rol van de protonpompen in het lichaam
Voordat we de potentiële schadelijke effecten van maagzuurremmers bekijken, is het natuurlijk belangrijk om te begrijpen wat ze in het lichaam doen. Maagzuurremmers zijn remmers van de protonpompen, denk hierbij aan de proton/kaliumpomp van pariëtaalcellen in de maag. De theorie is dat brandend maagzuur wordt veroorzaakt door overmatige productie van maagzuur door deze cellen, waardoor deze protonpomp wordt geremd en de zuurgraad van de maag wordt vermindert.

Maar protonpompen zijn niet beperkt tot de maag; Ze zijn aanwezig in vrijwel elke cel in het lichaam. Om energie te produceren hebben cellen mitochondria waarmee het lichaam koolhydraten en vet metaboliseert. Dit doen ze door protonen over de membraan te pompen en een bron van elektrisch potentieel ofwel ATP te genereren. Zonder een efficiënt protonpompsysteem moet het lichaam vertrouwen op anaerobe systemen voor energieproductie, wat kan leiden op de lange termijn tot vermoeidheid.

Protonpompen zijn daarnaast ook belangrijk bij het vervoeren van verschillende stoffen in het lichaam. En ook al zijn protonpompremmers ontworpen om specifiek te communiceren met de proton/kaliumpomp in de pariëtaalcellen in de maag, suggereert onderzoek dat zij waarschijnlijk non-specifieke bindende mogelijkheden hebben (Zie onderzoek). Met andere woorden, hun chemische structuur stelt ze in staat om ook te binden aan andere protonpompen in het lichaam!


De bijwerkingen van protonpompremmers

Protonpompremmers veranderen de darm
Het gebruik van protonpompremmers vermindert de hoeveelheid zuur die in de maag wordt geproduceerd en daarmee ook de hoeveelheid maagzuur die de darm bereikt. Dit zorgt voor een significante verschuiving in de pH van de darm. Enkele studies hebben aangetoond dat PPI de darmmicrobiota verandert (Zie onderzoek).

Aangezien de pH in de maag minder zuur wordt, kunnen veel micro-organismen die normaal gesproken worden vernietigd toch in de darm overleven. (Zie onderzoek). Samen wijzen deze studies op het vitaal belang van voldoende maagzuur om de darmflora te beschermen tegen bacteriële instroom in het maag-darmkanaal en een darm pH te behouden die de gezondheid ondersteunt.

Protonpompremmers beperken de absorptie van voedingsstoffen
Een ander gevolg van langdurig gebruik van protonpompremmers is een verminderde nutriëntenabsorptie. Maagzuur is namelijk essentieel voor de opname van micro- en macronutriënten. Onder de protonpompremmer-gebruikers is aangetoond dat ze een verhoogd risico hebben op vitamine- en mineraaltekorten, waaronder vitamine B12, vitamine C, calcium, ijzer en magnesium (Zie onderzoek).

Protonpompremmers en cardiovasculaire problemen
Verscheidene onderzoeken hebben ook aandacht besteed aan protonpompremmers met betrekking tot het cardiovasculaire systeem. De gebruikers van protonpompremmers hebben aangetoond dat ze een significant groter risico op hartaanval hebben dan bij andere antacida medicijnen (=maagzuur-neutraliserende middelen) (Zie onderzoek).

Protonpompremmers verminderen ook de productie van stikstofoxide, een natuurlijke stof die de dilatatie van bloedvaten bevordert en de bloedstroom verbetert (Zie onderzoek).

Protonpompremmers in de nieren
De nieren worden ook beïnvloed door protonpompremmers. Een studie gepubliceerd in 2016 vergeleek patiënten die protonpompremmers gebruikte met patiënten die H2-blokkers gebruikte. Zij toonden aan dat de protonpompremmer-groep 28% meer kans had op de ontwikkeling van chronische nierziekte en 96% meer kans op nierziekte (Zie onderzoek).

Protonpompremmers hebben invloed op de cognitieve functie
Studies hebben aangetoond dat protonpompremmers de hersenlast verhogen met schadelijk effect op de cognitie en de ziekte van Alzheimer. In deze studie is gecontroleerd op statistisch significante vermindering in visueel geheugen, aandacht, uitvoerende functie en planningsfunctie bij protonpomremmer-gebruikers (Zie onderzoek)

Daarnaast vereist de communicatie tussen hersencellen de werking van protonpompen. Als de protonpompremmers binden aan deze protonpompen, dan worden de cognitieve vaardigheden zeker aangetast!

Conclusie over protonpompremmers

De hierboven genoemde en vele andere studies suggereren dat protonpompremmers niet zo veilig zijn. Zeker het gebruik op lange termijn kan flink wat potentiële schade met zich meebrengen. Recent is er ook weer een onderzoek uitgebracht waarbij het risico van botbreuken door gebruik van protonpompremmers bij kinderen is toegelicht. (Zie onderzoek)

Hopelijk hebben we jullie aan het denken gezet met deze informatie, zodat je zelf een keuze kunt maken wat goed is voor je hond of kat!

Mocht je momenteel protonpompremmers hebben liggen voor je hond of kat (of misschien wel voor jezelf) raadpleeg dan altijd wel eerst de (dieren)arts voordat je zomaar stopt!